Psychoterapia psychodynamiczna wywodzi się z najstarszej tradycji psychoterapii — zapoczątkowanego przez Freuda leczenia psychoanalitycznego. To Freud jako jeden z pierwszych zauważył, że leczenie może być bardziej złożone niż oddziaływania biologiczne. Od XX wieku psychoterapia, jak każda nauka, zmieniała się. Część z pierwotnych założeń nie znalazła potwierdzenia w badaniach klinicznych — aktualny stan wiedzy skupia się przede wszystkim na dostosowaniu metody leczenia do możliwości i trudności pacjenta.
Nie deprecjonuje się żadnego z podejść psychoterapeutycznych, gdyż każda ze szkół wniosła ważne badania kliniczne, rozumienie trudności i narzędzia pomocy pacjentom. Nie ma uniwersalnej psychoterapii ani uniwersalnego psychoterapeuty. Ważne jednak, żeby pacjenci mieli dostęp do rzetelnej i opartej na szacunku wiedzy i wiedzieli, czego mogą się spodziewać.
Skuteczność psychoterapii psychodynamicznej
Nie jest prawdą, że psychoterapia psychodynamiczna jest metodą o braku zbadanej skuteczności. Badania potwierdzają nie tylko jej skuteczność, ale wskazują też na tzw. efekt śpiącego (sleeping effect) — nawet po zakończonej psychoterapii pacjenci zauważali u siebie lepsze kompetencje do radzenia sobie z trudnymi sytuacjami życiowymi i lepiej funkcjonowali w relacjach interpersonalnych.
Innymi słowy — psychoterapia trwale zmieniała wzorce przeżywania i myślenia, dzięki czemu wzrastał komfort życia, poczucie własnej wartości i umiejętności społeczne, a pacjenci rzadziej podejmowali kolejne leczenie psychoterapeutyczne.
Fonagy P. The effectiveness of psychodynamic psychotherapies: An update. World Psychiatry 2015, 14(2): 137–150.
Czynniki skuteczności terapii
Psychoterapia psychodynamiczna jest jedną z kilku najbardziej powszechnych form oddziaływania psychoterapeutycznego, co nie znaczy, że zawsze będzie pomocna. W wielu badaniach wskazuje się bowiem nie tylko na modalność, ale także na czynniki mniej specyficzne, takie jak:
- sojusz terapeutyczny — czy cele pacjenta i psychoterapeuty są podobne
- monitorowanie przez psychoterapeutę zmian i zagrożeń pojawiających się w psychoterapii
- aktualny stan wiedzy klinicznej danego psychoterapeuty
- możliwość otwartego omawiania swoich trudności przez pacjenta
Na czym polega praca psychodynamiczna
Wyzwaniem psychoterapii psychodynamicznej jest czas jej trwania — wykształcone wzorce przywiązania, sposób myślenia i reagowania na otaczającą rzeczywistość oraz obraz samego siebie wymagają czasu, aby je rozpoznać i nauczyć się nowego, bardziej adaptacyjnego sposobu życia. Niczym badania archeologiczne, gdy warstwa po warstwie można oglądać historię.
Wiedza ta nie ma służyć jedynie „poznaniu” — powinna być praktycznie rozumiana i łączona z aktualnymi trudnościami, zahamowaniami i cierpieniem pacjenta, tak aby mógł wprowadzać trwałe, adaptacyjne zmiany. Zaletą tego sposobu pracy jest możliwość pracy terapeutycznej bez pośpiechu i presji czasu, z uwzględnieniem indywidualnego rytmu zmian.
Psychoterapia psychodynamiczna skupia się nie tylko na objawach, ale przede wszystkim wyposaża pacjenta w takie rozumienie siebie i swoich schematów, które ma trwale wspierać w mierzeniu się z życiem. Odbywa się w żywym kontakcie — relacja terapeutyczna i jej analiza ma znaczenie dla rozumienia wzorców przywiązania.
Przeciwwskazania do psychoterapii psychodynamicznej
- aktywny epizod psychotyczny
- aktywne uzależnienie (wymagana wcześniejsza terapia uzależnień)
- epizod depresji lub choroby afektywnej dwubiegunowej wymagający hospitalizacji
- myśli samobójcze z bezpośrednim zagrożeniem życia — należy zgłosić się na najbliższy oddział ratunkowy lub izbę przyjęć szpitala psychiatrycznego
Więcej na temat skuteczności psychoterapii psychoanalitycznych: psychoterapiaptp.pl
Zapraszam na konsultację